<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X61n1158"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1158 答四十八问</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 1158 答四十八问</title> <author>明 袾宏著</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">61</idno>.<idno type="no">1158</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">答四十八问</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB15072"> <charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName> <mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15092"> <charName>CBETA CHARACTER CB15092</charName> <mapping cb:dec="998132" type="PUA">U+F3AF4</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+6677</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>晷</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[晷-人+卜]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15179"> <charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName> <mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15334"> <charName>CBETA CHARACTER CB15334</charName> <mapping cb:dec="998374" type="PUA">U+F3BE6</mapping> <mapping type="unicode">U+20DE3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>嗤</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[呺-ㄎ+虫]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-06-17T09:42:50"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0504c" n="0504c"/> <lb ed="X" n="0504c01"/> <lb ed="X" n="0504c02"/> <lb ed="X" n="0504c03"/> <lb ed="X" n="0504c04"/> <lb ed="X" n="0504c05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1158-A 答四十八问序</cb:mulu><head>No. 1158-A <lb ed="X" n="0504c06"/><lb ed="R108" n="0383a01"/> 答四十八问序</head> <lb ed="X" n="0504c07"/> <lb ed="X" n="0504c08"/> <lb ed="X" n="0504c09"/><lb ed="R108" n="0383a03"/><p xml:id="pX61p0504c0901">净土之教。因地于法藏。肇端于韦提。开陈于灵鹫教 <lb ed="X" n="0504c10"/><lb ed="R108" n="0383a04"/>主之金言。流衍于匡庐大士之莲社。专一心而向往。 <lb ed="X" n="0504c11"/><lb ed="R108" n="0383a05"/>历三界以横超。诚哉末法之要津矣。然上根即事契 <lb ed="X" n="0504c12"/><lb ed="R108" n="0383a06"/>理。固谛信不回。下士有闻斯从。亦无因起惑。唯不上 <lb ed="X" n="0504c13"/><lb ed="R108" n="0383a07"/>不下。位届中流。乃欲从欲违。志无定向。由是十疑通 <lb ed="X" n="0504c14"/><lb ed="R108" n="0383a08"/>于智者。或问启於则公。天鼓谆谆。婆心恋恋。岂曰多 <lb ed="X" n="0504c15"/><lb ed="R108" n="0383a09"/>言。言所不容<anchor xml:id="nkr_note_add_0504c1501" n="0504c1501"/><anchor xml:id="beg0504c1501" n="0504c1501"/>己<anchor xml:id="end0504c1501"/>也。而复<g ref="#CB15092">晷</g>沉膏继。病剧药增。後是二 <lb ed="X" n="0504c16"/><lb ed="R108" n="0383a10"/>书。能无再述。有德园居士者。乘夙愿力。起大悲心。代 <lb ed="X" n="0504c17"/><lb ed="R108" n="0383a11"/>为百千众生。曲申六八难问。山僧不免據款结案。随 <lb ed="X" n="0504c18"/><lb ed="R108" n="0383a12"/>绳解纷。使彼越烦恼之河者。直决其狐疑。出死生之 <lb ed="X" n="0504c19"/><lb ed="R108" n="0383a13"/>穴者。顿離于鼠怯。叨陪往哲。共翊先宗云尔。若夫悟 <lb ed="X" n="0504c20"/><lb ed="R108" n="0383a14"/>心外之无土。则一真湛而万法泯。谁是西方。了土外 <lb ed="X" n="0504c21"/><lb ed="R108" n="0383a15"/>之无心。则七宝饰而九莲开。何妨本寂。是则居士于 <lb ed="X" n="0504c22"/><lb ed="R108" n="0383a16"/>廓尔无疑之鄕。而幻出问端。似风来水面。山僧于默 <lb ed="X" n="0504c23"/><lb ed="R108" n="0383a17"/>然无问之地。而梦酬答语。若谷和泉声。虽雲兴甁泻。 <lb ed="X" n="0504c24"/><lb ed="R108" n="0383a18"/>未敢俦古圣之宏规。而烛照冥消。聊以抉时人之翳 <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0505a" n="0505a"/> <lb ed="X" n="0505a01"/><lb ed="R108" n="0383b01"/>目。其或阐提根心。倔强犹昔。断断乎薄净土而不修。 <lb ed="X" n="0505a02"/><lb ed="R108" n="0383b02"/>守偏空而自足。亦未如之何也<anchor xml:id="nkr_note_add_0505a0201" n="0505a0201"/><anchor xml:id="beg0505a0201" n="0505a0201"/>已<anchor xml:id="end0505a0201"/>矣。悲夫。</p> <lb ed="X" n="0505a03"/><lb ed="R108" n="0383b03"/><p xml:id="pX61p0505a0301">万历十二年冬日杭沙门 <anchor xml:id="nkr_note_add_0505a0301" n="0505a0301"/><anchor xml:id="beg0505a0301" n="0505a0301"/>袾<anchor xml:id="end0505a0301"/>宏 识</p></cb:div> <lb ed="X" n="0505a04"/> <lb ed="X" n="0505a05"/> <lb ed="X" n="0505a06"/><cb:docNumber>No. 1158</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0505a07"/><lb ed="R108" n="0383b05"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>答净土四十八问</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0505a08"/> <lb ed="X" n="0505a09"/><lb ed="R108" n="0383b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">答净土四十八问</cb:mulu><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0505a0901">问。世人闻念<persName>佛</persName>念心。心净土净之语。因胶执内心。 <lb ed="X" n="0505a10"/><lb ed="R108" n="0383b08"/>拂拭令净。偏空自喜。撥无西方。及语心土一如。则 <lb ed="X" n="0505a11"/><lb ed="R108" n="0383b09"/>曰我心匪石。怀土奚为。蚓实含泥。黄壤岂侔金界。 <lb ed="X" n="0505a12"/><lb ed="R108" n="0383b10"/>鼇诚戴岳。持地何若抟空。盖亦喩似丹台。象比莲 <lb ed="X" n="0505a13"/><lb ed="R108" n="0383b11"/>萼。四十脉络。以当宝网交罗。一灵内朗。以况弥陀 <lb ed="X" n="0505a14"/><lb ed="R108" n="0383b12"/>安住。近肺约西。通舌为池。法譬而<anchor xml:id="nkr_note_add_0505a1401" n="0505a1401"/><anchor xml:id="beg0505a1401" n="0505a1401"/>已<anchor xml:id="end0505a1401"/>。无论实境。则 <lb ed="X" n="0505a15"/><lb ed="R108" n="0383b13"/>有引风水之凶吉。致子孙之兴衰。例依正之互融。 <lb ed="X" n="0505a16"/><lb ed="R108" n="0383b14"/>示機感之摩忒。此犹未委正因。未穷十妙。更求 <lb ed="X" n="0505a17"/><lb ed="R108" n="0383b15"/> 明诲。倾此恶见。</p></sp> <lb ed="X" n="0505a18"/><lb ed="R108" n="0383b16"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0505a1801">答。心净土净。语则诚然。<anchor xml:id="nkr_note_add_0505a1801" n="0505a1801"/><anchor xml:id="beg0505a1801" n="0505a1801"/>但<anchor xml:id="end0505a1801"/>语有二義。一者约理。谓心 <lb ed="X" n="0505a19"/><lb ed="R108" n="0383b17"/>即是土。净心之外。无净土也。二者约事。谓心为土因。 <lb ed="X" n="0505a20"/><lb ed="R108" n="0383b18"/>其心净者。其土净也。若执理而废事。世谓淸闲即是 <lb ed="X" n="0505a21"/><lb ed="R108" n="0384a01"/>仙。果淸闲之外。无真仙乎。至如揽身分而言净土。此 <lb ed="X" n="0505a22"/><lb ed="R108" n="0384a02"/>则邪见尤甚。苦报弥深。盖吾<persName>佛</persName>唯明一心。而胶人恒 <lb ed="X" n="0505a23"/><lb ed="R108" n="0384a03"/>执四大。是故认肉络为宝罗。指妄想为真<persName>佛</persName>。肺属西 <lb ed="X" n="0505a24"/><lb ed="R108" n="0384a04"/>而便名金地。舌生津而遂号花池。鄙伪千途。莫可枚 <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0505b" n="0505b"/> <lb ed="X" n="0505b01"/><lb ed="R108" n="0384a05"/>擧。岂知革囊不净。幻质非真。徒费辛勤。终成败壞。而 <lb ed="X" n="0505b02"/><lb ed="R108" n="0384a06"/>复迷醉无知。窃附于心净土净之说。不但愚夫愚妇 <lb ed="X" n="0505b03"/><lb ed="R108" n="0384a07"/>惑之。士大夫亦有受其害者。良可歎也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0505b04"/><lb ed="R108" n="0384a08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0505b0401">问。商入海。士趋朝。不待劝而骛者。以冠盖之溢目。 <lb ed="X" n="0505b05"/><lb ed="R108" n="0384a09"/>货贝之动心也。释迦现土。令人自择。善财登阁。诸 <lb ed="X" n="0505b06"/><lb ed="R108" n="0384a10"/><persName>佛</persName>交光。其为观念。无俟劝矣。使善知识缓颊茧足 <lb ed="X" n="0505b07"/><lb ed="R108" n="0384a11"/>而导人信。不若善导之光从口出。真善导耳。尝闻 <lb ed="X" n="0505b08"/><lb ed="R108" n="0384a12"/>此方念<persName>佛</persName>。净土华鲜。念<persName>佛</persName>心弛。净土花萎。彼<persName>佛</persName>廣 <lb ed="X" n="0505b09"/><lb ed="R108" n="0384a13"/>开方便。胡不移此花荣悴于此人之前乎。假令处 <lb ed="X" n="0505b10"/><lb ed="R108" n="0384a14"/>世。则开目闭目。与莲相参。期尽。则乘此花轮。弹指 <lb ed="X" n="0505b11"/><lb ed="R108" n="0384a15"/>生彼。有何不可。而不然者。岂权巧之所不及耶。</p></sp> <lb ed="X" n="0505b12"/><lb ed="R108" n="0384a16"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0505b1201">答。干名图利。乃现世之功能。人斯共见。念<persName>佛</persName>往生。实 <lb ed="X" n="0505b13"/><lb ed="R108" n="0384a17"/>隔世之因果。人所难知。虽然。莲花实荣悴于目前。而 <lb ed="X" n="0505b14"/><lb ed="R108" n="0384a18"/>迷者不觉耳。净心为善。则神淸气爽。而内志开舒。秽 <lb ed="X" n="0505b15"/><lb ed="R108" n="0384b01"/>心为恶。则气暴神粗。而衷怀沮丧。华荣华悴。不昭然 <lb ed="X" n="0505b16"/><lb ed="R108" n="0384b02"/>乎。况夫目亲圣像。远祖之诚言。池降银台。珍公之故 <lb ed="X" n="0505b17"/><lb ed="R108" n="0384b03"/>事。以至身泛红莲。如高浩象。且代有其人矣。孰曰现 <lb ed="X" n="0505b18"/><lb ed="R108" n="0384b04"/>世无征哉。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0505b19"/><lb ed="R108" n="0384b05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0505b1901">问。道家所称默朝者。与观<persName>佛</persName>类。彼之天帝。即是菩 <lb ed="X" n="0505b20"/><lb ed="R108" n="0384b06"/>萨。往就菩萨。或不退转。孔子。儒童菩萨也。尝思文 <lb ed="X" n="0505b21"/><lb ed="R108" n="0384b07"/>王。至见其形黝然。正与观<persName>佛</persName>类矣。文王在帝左右。 <lb ed="X" n="0505b22"/><lb ed="R108" n="0384b08"/>孔子应与同居。今用思文王之法而思孔子。思孔 <lb ed="X" n="0505b23"/><lb ed="R108" n="0384b09"/>子。即思菩萨。往就孔子。即往就菩萨。亦当得不退 <lb ed="X" n="0505b24"/><lb ed="R108" n="0384b10"/>转。则此二氏者。奚必挽之西耶。</p></sp> <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0505c" n="0505c"/> <lb ed="X" n="0505c01"/><lb ed="R108" n="0384b11"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0505c0101">答。天帝虽云菩萨。见身是欲界君王。孔子纵号儒童。 <lb ed="X" n="0505c02"/><lb ed="R108" n="0384b12"/>应迹乃人间君子。譬之宰衡暂时外補。选擧者他归。 <lb ed="X" n="0505c03"/><lb ed="R108" n="0384b13"/>人主忽尔微行。朝觐者不赴。故知四生慈父。三界大 <lb ed="X" n="0505c04"/><lb ed="R108" n="0384b14"/>师。天中之天。圣中之圣。唯<persName>佛</persName>一人。无与等者。岂可默 <lb ed="X" n="0505c05"/><lb ed="R108" n="0384b15"/>朝欲界。企想人间。便得拟万亿<persName>佛</persName>土外之西方。恒沙 <lb ed="X" n="0505c06"/><lb ed="R108" n="0384b16"/>贤圣中之化主。二教不宗于<persName>佛</persName>。将谁宗耶。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0505c07"/><lb ed="R108" n="0384b17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0505c0701">问。或谓<persName>佛</persName>逼众生。抛離骨肉。弃捨形骸。近别家鄕。 <lb ed="X" n="0505c08"/><lb ed="R108" n="0384b18"/>远投外国。魂爽幽幽。入此梦境。梦中获宝。色色非 <lb ed="X" n="0505c09"/><lb ed="R108" n="0385a01"/>真。闻之惨然。有何极乐。又云。在生亦是梦境。既全 <lb ed="X" n="0505c10"/><lb ed="R108" n="0385a02"/>是梦。益复可悲。将谓菩萨先醒。却行如梦六波罗 <lb ed="X" n="0505c11"/><lb ed="R108" n="0385a03"/>密。则实报莊严。更成恍惚矣。我其归常寂光乎。寂 <lb ed="X" n="0505c12"/><lb ed="R108" n="0385a04"/>光无色。莽渺安依。不如寓世梦间。一任献吉憎恶。</p></sp> <lb ed="X" n="0505c13"/><lb ed="R108" n="0385a05"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0505c1301">答。虚浮界内。是梦非真。常寂光中。是真非梦。世人以 <lb ed="X" n="0505c14"/><lb ed="R108" n="0385a06"/>梦为真。以真为梦。顚倒如斯。良可悲矣。岂知骨肉之 <lb ed="X" n="0505c15"/><lb ed="R108" n="0385a07"/>即雠冤。形骸之为桎梏。得生净土。是则脱沉疴而再 <lb ed="X" n="0505c16"/><lb ed="R108" n="0385a08"/>获天年。释狴豻而荣归故里。名之极乐。讵不然乎。若 <lb ed="X" n="0505c17"/><lb ed="R108" n="0385a09"/>夫菩萨行门。虽云如梦。譬之大喜将临。夜现吉祥之 <lb ed="X" n="0505c18"/><lb ed="R108" n="0385a10"/>境。岂比重昏失晓。魂招兇恶之征。盖菩萨在梦而将 <lb ed="X" n="0505c19"/><lb ed="R108" n="0385a11"/>苏。凡夫由梦而入梦。至于寂光。则朗然大寐之得醒 <lb ed="X" n="0505c20"/><lb ed="R108" n="0385a12"/>矣。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0505c21"/><lb ed="R108" n="0385a13"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0505c2101">问。净刹去此方十万亿<persName>佛</persName>土。是有数量者矣。但最 <lb ed="X" n="0505c22"/><lb ed="R108" n="0385a14"/>为遥远。非舟车人力之所及耳。窃意鹦鹉鸲鹆。既 <lb ed="X" n="0505c23"/><lb ed="R108" n="0385a15"/>知念<persName>佛</persName>。纵令迅飞。似亦可至。设使寿命短促。中道 <lb ed="X" n="0505c24"/><lb ed="R108" n="0385a16"/>而殪。飞仙固不能至乎。飞仙或不能至。但修神足 <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0506a" n="0506a"/> <lb ed="X" n="0506a01"/><lb ed="R108" n="0385a17"/>通。何患不至乎。然则欲往西方者。以目犍连为本 <lb ed="X" n="0506a02"/><lb ed="R108" n="0385a18"/>师可也。</p></sp> <lb ed="X" n="0506a03"/><lb ed="R108" n="0385b01"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0506a0301">答。目连遥闻说法。循声至一<persName>佛</persName><g ref="#CB15131">邦</g>。<anchor xml:id="nkr_note_add_0506a0301" n="0506a0301"/><anchor xml:id="beg0506a0301" n="0506a0301"/>已<anchor xml:id="end0506a0301"/>越娑婆无边无 <lb ed="X" n="0506a04"/><lb ed="R108" n="0385b02"/>量。欲回本土而不能得。盖至彼者。由彼<persName>佛</persName>之神力。非 <lb ed="X" n="0506a05"/><lb ed="R108" n="0385b03"/>声闻之神通也。今此<name role="" type="person">极乐世界</name>。姑陈其远。聊存十万 <lb ed="X" n="0506a06"/><lb ed="R108" n="0385b04"/>亿刹之名。究极其归。实超情量数目之外。众生生此。 <lb ed="X" n="0506a07"/><lb ed="R108" n="0385b05"/>一则<persName>佛</persName>摄受力不可思议。二则<anchor xml:id="nkr_note_add_0506a0701" n="0506a0701"/><anchor xml:id="beg0506a0701" n="0506a0701"/>已<anchor xml:id="end0506a0701"/>发愿力不可思议 <lb ed="X" n="0506a08"/><lb ed="R108" n="0385b06"/>也。而神通何与焉。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0506a09"/><lb ed="R108" n="0385b07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0506a0901">问。離妄身而求法身。更无法身。则今此妄身即法 <lb ed="X" n="0506a10"/><lb ed="R108" n="0385b08"/>身也。彼<persName>佛</persName>便摄此身。致之净土。不亦可乎。若净土 <lb ed="X" n="0506a11"/><lb ed="R108" n="0385b09"/>应现丈六等躯。不取革囊旧质。当似星陨为石。鸠 <lb ed="X" n="0506a12"/><lb ed="R108" n="0385b10"/>化为鹰。至此而变。不亦可乎。嗟夫。浮黎始靑之境。 <lb ed="X" n="0506a13"/><lb ed="R108" n="0385b11"/>且许白日飞陞。乐<g ref="#CB15131">邦</g>淸泰之域。顾使幽魂暗度。世 <lb ed="X" n="0506a14"/><lb ed="R108" n="0385b12"/>之迷流。舍九品而取七趣者。无足怪矣。</p></sp> <lb ed="X" n="0506a15"/><lb ed="R108" n="0385b13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0506a1501">答。據<persName>佛</persName>神力。擧大千世界而归净土。轻若鸿毛。况复 <lb ed="X" n="0506a16"/><lb ed="R108" n="0385b14"/>色身。摄之弥易。顾神仙家所以不能解脱者。以其恋 <lb ed="X" n="0506a17"/><lb ed="R108" n="0385b15"/>著于形神也。色身等乎泡露。不应将此往生。法性遍 <lb ed="X" n="0506a18"/><lb ed="R108" n="0385b16"/>在虚空。何须至彼而变。盖是密移凡质。超圣境以同 <lb ed="X" n="0506a19"/><lb ed="R108" n="0385b17"/>归。岂比暗度幽魂。作鬼家之活计。但求生彼。莫论身 <lb ed="X" n="0506a20"/><lb ed="R108" n="0385b18"/>心。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0506a21"/><lb ed="R108" n="0386a01"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0506a2101">问。世之求往生者。非即欲往生者也。就使正礼念 <lb ed="X" n="0506a22"/><lb ed="R108" n="0386a02"/>时。<persName>佛</persName>现其前。引之西往。必辞以化缘未周。婚嫁未 <lb ed="X" n="0506a23"/><lb ed="R108" n="0386a03"/>毕。幸少须臾无死耳。复有一人。异于前人。力修三 <lb ed="X" n="0506a24"/><lb ed="R108" n="0386a04"/>昧。无间六时。虑後倦勤。失此機会。便乃投身自毙。 <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0506b" n="0506b"/> <lb ed="X" n="0506b01"/><lb ed="R108" n="0386a05"/>纵火自焚。既匪捨报安详。如入禅定。<persName>佛</persName>怜其愚。亦 <lb ed="X" n="0506b02"/><lb ed="R108" n="0386a06"/>肯手相接否。</p></sp> <lb ed="X" n="0506b03"/><lb ed="R108" n="0386a07"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0506b0301">答。智人之修净土也。在生则自净其心。报满则任缘 <lb ed="X" n="0506b04"/><lb ed="R108" n="0386a08"/>而往。不欲生而恋著世缘者。慢也。急欲生而自残躯 <lb ed="X" n="0506b05"/><lb ed="R108" n="0386a09"/>命者。愚也。如是之流。轻则摄入魔群。重则沉于恶趣。 <lb ed="X" n="0506b06"/><lb ed="R108" n="0386a10"/>日光普照。不及覆盆。<persName>佛</persName>虽大慈。莫之能救。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0506b07"/><lb ed="R108" n="0386a11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0506b0701">问。设有一人。前生念<persName>佛</persName>勤笃。機感未应。今生虽作 <lb ed="X" n="0506b08"/><lb ed="R108" n="0386a12"/>散善。意常在<persName>佛</persName>。而为事所绁。不能依法修持。一期 <lb ed="X" n="0506b09"/><lb ed="R108" n="0386a13"/>报尽。又无所感。此人于中阴身。种子忽萌。十念完 <lb ed="X" n="0506b10"/><lb ed="R108" n="0386a14"/>就。得见<persName>佛</persName>往生否。</p></sp> <lb ed="X" n="0506b11"/><lb ed="R108" n="0386a15"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0506b1101">答。前生以勤笃而植因。今世由怠缓而失果。若使临 <lb ed="X" n="0506b12"/><lb ed="R108" n="0386a16"/>终克念。生或可期。待乎中阴发心。势<anchor xml:id="nkr_note_add_0506b1201" n="0506b1201"/><anchor xml:id="beg0506b1201" n="0506b1201"/>已<anchor xml:id="end0506b1201"/>无及。愿诸仁 <lb ed="X" n="0506b13"/><lb ed="R108" n="0386a17"/>者。早为之图。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0506b14"/><lb ed="R108" n="0386a18"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0506b1401">问。有人于此。若一日以至七日。或迊月经年。翘勤 <lb ed="X" n="0506b15"/><lb ed="R108" n="0386b01"/>勇猛。一心不乱矣。後为他师所夺。令入宗教二门。 <lb ed="X" n="0506b16"/><lb ed="R108" n="0386b02"/>虽两俱无成。犹不離<persName>佛</persName>门也。临终时。<persName>佛</persName>肯怜而收 <lb ed="X" n="0506b17"/><lb ed="R108" n="0386b03"/>之否欤。又有始勤中怠。终而改悔如初。始勤中恶。 <lb ed="X" n="0506b18"/><lb ed="R108" n="0386b04"/>终而改悔如初。此人当入下品。当入疑城耶。</p></sp> <lb ed="X" n="0506b19"/><lb ed="R108" n="0386b05"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0506b1901">答。即念即<persName>佛</persName>。则念<persName>佛</persName>何非宗。析空而念藏也。体空而 <lb ed="X" n="0506b20"/><lb ed="R108" n="0386b06"/>念通也。次第而念别也。一心而念圆也。则念<persName>佛</persName>何非 <lb ed="X" n="0506b21"/><lb ed="R108" n="0386b07"/>教。一擧双得。谁谓无成。前通後融。不名为夺。如是往 <lb ed="X" n="0506b22"/><lb ed="R108" n="0386b08"/>生。固无疑矣。只恐自生分别。心挂二途。愆由<anchor xml:id="nkr_note_add_0506b2201" n="0506b2201"/><anchor xml:id="beg0506b2201" n="0506b2201"/>已<anchor xml:id="end0506b2201"/>生。非 <lb ed="X" n="0506b23"/><lb ed="R108" n="0386b09"/><persName>佛</persName>法咎。至若过能改悔。位实难量。释迦翘勤七日。而 <lb ed="X" n="0506b24"/><lb ed="R108" n="0386b10"/>正觉先成。廣额放下屠刀。而菩提立证。下品疑城。未 <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0506c" n="0506c"/> <lb ed="X" n="0506c01"/><lb ed="R108" n="0386b11"/>足限之矣。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0506c02"/><lb ed="R108" n="0386b12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0506c0201">问。王臣往生。是不舍国事者也。居士往生。是不舍 <lb ed="X" n="0506c03"/><lb ed="R108" n="0386b13"/>家事者也。夫居士一心念<persName>佛</persName>。或无他碍。若王臣之 <lb ed="X" n="0506c04"/><lb ed="R108" n="0386b14"/>劳于王事。当不若家事之可推诿者。杨无为诸君。 <lb ed="X" n="0506c05"/><lb ed="R108" n="0386b15"/>亦何尝被鳏官之刺。而竟致化<persName>佛</persName>之迎。岂军旅政 <lb ed="X" n="0506c06"/><lb ed="R108" n="0386b16"/>刑。一切不妨往生乎。抑彼念念与实相不偝乎。</p></sp> <lb ed="X" n="0506c07"/><lb ed="R108" n="0386b17"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0506c0701">答。达心之士。万機万变。而国政非繁。执境之流。一夫 <lb ed="X" n="0506c08"/><lb ed="R108" n="0386b18"/>一妇。而家缘尙累。譬之明镜照物。终日照而无劳。空 <lb ed="X" n="0506c09"/><lb ed="R108" n="0387a01"/>谷传声。多众传而不困。如是。则大君不异<persName>世尊</persName>。百辟 <lb ed="X" n="0506c10"/><lb ed="R108" n="0387a02"/>何非海众。都俞吁咈。而妙法交宣。庆赏刑威。而真慈 <lb ed="X" n="0506c11"/><lb ed="R108" n="0387a03"/>平等。王事<persName>佛</persName>事。打成一片矣。何净土之难生耶。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0506c12"/><lb ed="R108" n="0387a04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0506c1201">问。下品下生者。夙缘不浅。得遇明师。助成十念。遂 <lb ed="X" n="0506c13"/><lb ed="R108" n="0387a05"/>证此品。既具夙缘。应不为恶。总然为恶。一念相应。 <lb ed="X" n="0506c14"/><lb ed="R108" n="0387a06"/>万罪消灭。如久暗得明。顿然光耀。暗无所去。明无 <lb ed="X" n="0506c15"/><lb ed="R108" n="0387a07"/>所来。遇此境界。旋上品上生。犹涉阶级。而顾居下 <lb ed="X" n="0506c16"/><lb ed="R108" n="0387a08"/>下。岂罪不可灭。功过相准耶。彼疑城之人。止是稍 <lb ed="X" n="0506c17"/><lb ed="R108" n="0387a09"/>疑。未尝造恶。抑不登品。诚为负屈。即如古今生疑 <lb ed="X" n="0506c18"/><lb ed="R108" n="0387a10"/>城者。当是何人。有指名否。</p></sp> <lb ed="X" n="0506c19"/><lb ed="R108" n="0387a11"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0506c1901">答。凡人在世。固有恶心虽炽。闻净土而不疑。亦有福 <lb ed="X" n="0506c20"/><lb ed="R108" n="0387a12"/>业虽修。忽念<persName>佛</persName>而不信。是以虽为恶而生净土者此 <lb ed="X" n="0506c21"/><lb ed="R108" n="0387a13"/>也。然而罪障乍消。净因未廣。生则必生。但应卑位耳。 <lb ed="X" n="0506c22"/><lb ed="R108" n="0387a14"/>故知内蓄疑情。前功枉弃。心存笃信。带业还生。则疑 <lb ed="X" n="0506c23"/><lb ed="R108" n="0387a15"/>信之间。利害非细矣。虽然。生疑城者。当是净业勤修。 <lb ed="X" n="0506c24"/><lb ed="R108" n="0387a16"/>止以心无决定。今世人疑则不勤。勤则不疑。且疑且 <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0507a" n="0507a"/> <lb ed="X" n="0507a01"/><lb ed="R108" n="0387a17"/>勤。万中一二。安所指其人乎。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0507a02"/><lb ed="R108" n="0387a18"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0507a0201">问。放鸟<g ref="#CB15179">雀</g>鱼鼈等。为之诵咒念<persName>佛</persName>。愿彼往生。此物 <lb ed="X" n="0507a03"/><lb ed="R108" n="0387b01"/>为当承力即生。为当舍此业报。生在人中。更师放 <lb ed="X" n="0507a04"/><lb ed="R108" n="0387b02"/>生者。依法勤念。乃得生耶。</p></sp> <lb ed="X" n="0507a05"/><lb ed="R108" n="0387b03"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0507a0501">答。咒愿禽畜者。若业轻缘熟。承法力而亦得往生。业 <lb ed="X" n="0507a06"/><lb ed="R108" n="0387b04"/>重缘疏。止灭罪而改形善趣。然禽畜未必生。而放生 <lb ed="X" n="0507a07"/><lb ed="R108" n="0387b05"/>咒愿之人。福不唐捐矣。来生度化。终酬夙因。目连度 <lb ed="X" n="0507a08"/><lb ed="R108" n="0387b06"/>蜂。足为明镜。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0507a09"/><lb ed="R108" n="0387b07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0507a0901">问。以净秽二土。较勝劣而诱人者。诱凡夫之人也。 <lb ed="X" n="0507a10"/><lb ed="R108" n="0387b08"/>凡夫所极乐者。女人。所极不乐者。无女人。与眷属 <lb ed="X" n="0507a11"/><lb ed="R108" n="0387b09"/>之睽離也。今使弃眷属而入无女人之国。且坚拒 <lb ed="X" n="0507a12"/><lb ed="R108" n="0387b10"/>不入矣。<persName>佛</persName>何无方便如此。或曰。生彼国而六通。天 <lb ed="X" n="0507a13"/><lb ed="R108" n="0387b11"/>眼彻于闺闼。讵有離忧耶。既身居净土。而目中常 <lb ed="X" n="0507a14"/><lb ed="R108" n="0387b12"/>见女人。奚异彼国之有女人。那得实无女人乎。又 <lb ed="X" n="0507a15"/><lb ed="R108" n="0387b13"/>雅士性耽质素。不宝金玉。故抵璧投珠。挥金焚锦 <lb ed="X" n="0507a16"/><lb ed="R108" n="0387b14"/>者。往往有之。无惑其闻珍域之名而勿愿耳。</p></sp> <lb ed="X" n="0507a17"/><lb ed="R108" n="0387b15"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0507a1701">答。净土虽诱凡夫。然当其始诱之时。<anchor xml:id="nkr_note_add_0507a1701" n="0507a1701"/><anchor xml:id="beg0507a1701" n="0507a1701"/>已<anchor xml:id="end0507a1701"/>详陈女色之 <lb ed="X" n="0507a18"/><lb ed="R108" n="0387b16"/>害矣。华箭革囊。种种譬喩。正言女人之为秽。无女人 <lb ed="X" n="0507a19"/><lb ed="R108" n="0387b17"/>之为净也。女人之为不乐。无女人之为极乐也。焉得 <lb ed="X" n="0507a20"/><lb ed="R108" n="0387b18"/>反生坚拒。不愿西归乎。且六通远彻。皆由心地开明。 <lb ed="X" n="0507a21"/><lb ed="R108" n="0388a01"/>则九族森陈。何啻空花闪烁。目见女人。奚足为碍。至 <lb ed="X" n="0507a22"/><lb ed="R108" n="0388a02"/>如无求廉士。不羡宝<g ref="#CB15131">邦</g>。是未知宝有同名。实非一体。 <lb ed="X" n="0507a23"/><lb ed="R108" n="0388a03"/>此宝乃顽福所致。触目而生贪。彼宝是净德所成。久 <lb ed="X" n="0507a24"/><lb ed="R108" n="0388a04"/>居而不染。执淸修之小节。失圣境之伟观。亦犹性恶 <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0507b" n="0507b"/> <lb ed="X" n="0507b01"/><lb ed="R108" n="0388a05"/>婬声。幷点瑟回琴而共弃。心憎野史。与尧谟舜典而 <lb ed="X" n="0507b02"/><lb ed="R108" n="0388a06"/>俱焚。贱金玉而捨西方。何以异于是。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0507b03"/><lb ed="R108" n="0388a07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0507b0301">问。<name role="" type="person">极乐国</name>中。一宝以至四宝。诸多奇丽。充灿其间。 <lb ed="X" n="0507b04"/><lb ed="R108" n="0388a08"/>可谓富矣。然而取之不为贪者。曰。吾家业也。今人 <lb ed="X" n="0507b05"/><lb ed="R108" n="0388a09"/>皆是富人之乍失业。与久失业者耳。尝谓富即吾 <lb ed="X" n="0507b06"/><lb ed="R108" n="0388a10"/>有。委而弃之。若此方庞居士辈者。岂不淸高。不然。 <lb ed="X" n="0507b07"/><lb ed="R108" n="0388a11"/>辛苦经营。早夜积著。虽复旧物。亦幾贪恋。况守钱 <lb ed="X" n="0507b08"/><lb ed="R108" n="0388a12"/>虏哉。彼誓取净土者。何以异此。</p></sp> <lb ed="X" n="0507b09"/><lb ed="R108" n="0388a13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0507b0901">答。净心本具。故云宝是家珍。净愿求生。实乃复其故 <lb ed="X" n="0507b10"/><lb ed="R108" n="0388a14"/>有。夫欲仁得仁尙非贪。吾复吾心胡名染。若夫实报 <lb ed="X" n="0507b11"/><lb ed="R108" n="0388a15"/>莊严。则亦因净果净。理自如是。又何慕焉。如其顾旧 <lb ed="X" n="0507b12"/><lb ed="R108" n="0388a16"/>业而求生。心之垢亦甚矣。何以得生净土。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0507b13"/><lb ed="R108" n="0388a17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0507b1301">问。法藏恐人之惮烦而不求往生也。曰。十念足矣。 <lb ed="X" n="0507b14"/><lb ed="R108" n="0388a18"/>释迦恐人之惮烦而不求往生也。曰。七日足矣。见 <lb ed="X" n="0507b15"/><lb ed="R108" n="0388b01"/>夫妇数米而念者。教以三十六万亿九千五百之 <lb ed="X" n="0507b16"/><lb ed="R108" n="0388b02"/>号。从约也。而释迦又以闻毫相名。与一称名之效 <lb ed="X" n="0507b17"/><lb ed="R108" n="0388b03"/>诱人。其意一耳。至远公。与式公。而六时。而忏仪。备 <lb ed="X" n="0507b18"/><lb ed="R108" n="0388b04"/>也。士攒眉去焉。夫使七日十念而不然也。<persName>佛</persName>语诳。 <lb ed="X" n="0507b19"/><lb ed="R108" n="0388b05"/>信然也。何为峻净国之城而拒人耶。</p></sp> <lb ed="X" n="0507b20"/><lb ed="R108" n="0388b06"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0507b2001">答。大圣化人。善权自非一种。宜繁者为说繁。宜简者 <lb ed="X" n="0507b21"/><lb ed="R108" n="0388b07"/>为说简。七日十念。非言易以憍人。百倍之精专。七日 <lb ed="X" n="0507b22"/><lb ed="R108" n="0388b08"/>勝乎七日。十念超乎万念也。六时礼忏。非言难以阻 <lb ed="X" n="0507b23"/><lb ed="R108" n="0388b09"/>人。夙习之浓厚。少时则刮磨未尽。有间则三昧难成 <lb ed="X" n="0507b24"/><lb ed="R108" n="0388b10"/>也。龙舒日礼千拜。永明昼夜万声。攒眉而去。吾末如 <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0507c" n="0507c"/> <lb ed="X" n="0507c01"/><lb ed="R108" n="0388b11"/>之何也<anchor xml:id="nkr_note_add_0507c0101" n="0507c0101"/><anchor xml:id="beg0507c0101" n="0507c0101"/>已<anchor xml:id="end0507c0101"/>。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0507c02"/><lb ed="R108" n="0388b12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0507c0201">问。古德一唤裴休之名。动其罗刹之念。谓讳所当 <lb ed="X" n="0507c03"/><lb ed="R108" n="0388b13"/>讳。而于弥陀呼唤无讳焉。众所惑也。曰。此弥陀之 <lb ed="X" n="0507c04"/><lb ed="R108" n="0388b14"/>愿。无伤也。声音之道。靡间显幽。故皋某来复。望其 <lb ed="X" n="0507c05"/><lb ed="R108" n="0388b15"/>更生。号天呼父。命曰反本。至于发言必称尧舜。逢 <lb ed="X" n="0507c06"/><lb ed="R108" n="0388b16"/>人每说项斯。其指同矣。但六字尙存皈敬之文。四 <lb ed="X" n="0507c07"/><lb ed="R108" n="0388b17"/>字全似唱名之渎。牛山用以驱魔。等咒中鬼神之 <lb ed="X" n="0507c08"/><lb ed="R108" n="0388b18"/>号。市人用以泄愤。同俗间诅詈之词。若此者。亦可 <lb ed="X" n="0507c09"/><lb ed="R108" n="0389a01"/>数数聒耳否乎。</p></sp> <lb ed="X" n="0507c10"/><lb ed="R108" n="0389a02"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0507c1001">答。裴休是二字之家讳。一称则<anchor xml:id="nkr_note_add_0507c1001" n="0507c1001"/><anchor xml:id="beg0507c1001" n="0507c1001"/>已<anchor xml:id="end0507c1001"/>亵其人。弥陀是万 <lb ed="X" n="0507c11"/><lb ed="R108" n="0389a03"/>德之尊称。屡诵则弥增其美。称尧说项喩实然矣。既 <lb ed="X" n="0507c12"/><lb ed="R108" n="0389a04"/>尔。则但念尊称。便成皈敬。六字四字。诚无别焉。独以 <lb ed="X" n="0507c13"/><lb ed="R108" n="0389a05"/>法久弊生。翻成渎慢。鸣锣击鼓。而如唱如歌。泄愤申 <lb ed="X" n="0507c14"/><lb ed="R108" n="0389a06"/>冤。而似咒似诅。闻之天耳。寧不悲乎。然而戏称怒擧。 <lb ed="X" n="0507c15"/><lb ed="R108" n="0389a07"/>亦植良因。果报将来。不可思议。凡情未谙。明者知之。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0507c16"/><lb ed="R108" n="0389a08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0507c1601">问。观音势至。净国之储君也。一称其名。彼必来赴。 <lb ed="X" n="0507c17"/><lb ed="R108" n="0389a09"/>譬如宰相。有汲引荐<g ref="#CB15072">拔</g>之权。求进取者。可叫号而 <lb ed="X" n="0507c18"/><lb ed="R108" n="0389a10"/>通之。未闻直干人主者也。至如水鸟树林。既皆<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0507c19"/><lb ed="R108" n="0389a11"/>化。临终见之。与见<persName>佛</persName>无殊。则生前念之。与念<persName>佛</persName>何 <lb ed="X" n="0507c20"/><lb ed="R108" n="0389a12"/>异。况又不必直斥鸿名。重彼凡夫之惑。</p></sp> <lb ed="X" n="0507c21"/><lb ed="R108" n="0389a13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0507c2101">答。权分大小。则千千宰执。何如一遇明君。报有正依。 <lb ed="X" n="0507c22"/><lb ed="R108" n="0389a14"/>则庭下莊严。岂比堂中真主。是故提纲者自张其目。 <lb ed="X" n="0507c23"/><lb ed="R108" n="0389a15"/>摘葉者每失其根。独擧鸿名。更无容惑矣。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0507c24"/><lb ed="R108" n="0389a16"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0507c2401">问。或想六字在我身分。一一历念。此与安般数息。 <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0508a" n="0508a"/> <lb ed="X" n="0508a01"/><lb ed="R108" n="0389a17"/>同一摄心。云何不许。斥为外道。又今时莲宗。壞于 <lb ed="X" n="0508a02"/><lb ed="R108" n="0389a18"/>白莲等教。宝鉴所载。仅其二三。未尽擧也。向使<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0508a03"/><lb ed="R108" n="0389b01"/>说经时。既证六方廣长之舌。复示百种波旬之状。 <lb ed="X" n="0508a04"/><lb ed="R108" n="0389b02"/>庶谶同禹鼎。魔息阎浮。而不虑此。果何说乎。且即 <lb ed="X" n="0508a05"/><lb ed="R108" n="0389b03"/>今其说最炽。其害甚深者。为是那种外道耶。</p></sp> <lb ed="X" n="0508a06"/><lb ed="R108" n="0389b04"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0508a0601">答。安般。乃借息观心。全殊炼气。历念。则著身求效。固 <lb ed="X" n="0508a07"/><lb ed="R108" n="0389b05"/>是邪宗。宝鉴深诃。他书竞斥。千形万态。莫可具陈。法 <lb ed="X" n="0508a08"/><lb ed="R108" n="0389b06"/>弱魔强。末运应尔。<persName>佛</persName>曾悬记。非不虑也。若即今炽燃 <lb ed="X" n="0508a09"/><lb ed="R108" n="0389b07"/>为害。则有所谓十六字经。气气归脐者。尽力追奔。直 <lb ed="X" n="0508a10"/><lb ed="R108" n="0389b08"/>至丹田者。蹉认谁字者。谬解南无者。若斯等流。如鬼 <lb ed="X" n="0508a11"/><lb ed="R108" n="0389b09"/>如魅。全无意况。西天九十五种之所不收。此方儒道 <lb ed="X" n="0508a12"/><lb ed="R108" n="0389b10"/>二教之所不摄。野火烧空。久之自灭耳。又何足谓之 <lb ed="X" n="0508a13"/><lb ed="R108" n="0389b11"/>外道乎哉。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0508a14"/><lb ed="R108" n="0389b12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0508a1401">问。今之迷者。犹背烛而坐。迴首无不见烛者。彼一 <lb ed="X" n="0508a15"/><lb ed="R108" n="0389b13"/>念缘<persName>佛</persName>。便应见<persName>佛</persName>。如必念之熟而後见。将迴首见 <lb ed="X" n="0508a16"/><lb ed="R108" n="0389b14"/>烛者。亦必瞪目熟视。久而後见哉。向令<persName>佛</persName>设善权。 <lb ed="X" n="0508a17"/><lb ed="R108" n="0389b15"/>念<persName>佛</persName>时。随念见<persName>佛</persName>。停心绝念。及与杂念时。便尔懵 <lb ed="X" n="0508a18"/><lb ed="R108" n="0389b16"/>然。斯人人念<persName>佛</persName>矣。安有阐提耶。</p></sp> <lb ed="X" n="0508a19"/><lb ed="R108" n="0389b17"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0508a1901">答。太阳日日当天。而戴盆不觉。明镜时时对面。而瞽 <lb ed="X" n="0508a20"/><lb ed="R108" n="0389b18"/>目无知。念<persName>佛</persName>之人。念念与弥陀相接。而自昧自迷。何 <lb ed="X" n="0508a21"/><lb ed="R108" n="0390a01"/>以异于是。良以心水不淸。<persName>佛</persName>月不现。众生自咎。于<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0508a22"/><lb ed="R108" n="0390a02"/>何尤。且明烛在背。迴首幾人。指点徒劳。坚然强项。乃 <lb ed="X" n="0508a23"/><lb ed="R108" n="0390a03"/>责<persName>佛</persName>之难见。亦独何欤。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0508a24"/><lb ed="R108" n="0390a04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0508a2401">问。黄帝内经。明大惑之病。谓目中无端。忽有所见。 <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0508b" n="0508b"/> <lb ed="X" n="0508b01"/><lb ed="R108" n="0390a05"/>是也。今学人于本无中。忽有所见。与见鬼何别。又 <lb ed="X" n="0508b02"/><lb ed="R108" n="0390a06"/>云。将死之时。乃得接引。所谓时衰鬼弄人。捨身而 <lb ed="X" n="0508b03"/><lb ed="R108" n="0390a07"/>随之。不亦大惑欤。顾称见惑思惑。一切惑由是破 <lb ed="X" n="0508b04"/><lb ed="R108" n="0390a08"/>焉。世人安得不惑。</p></sp> <lb ed="X" n="0508b05"/><lb ed="R108" n="0390a09"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0508b0501">答。无故而忽见。安得非邪。昔观而今成。安得非正。盖 <lb ed="X" n="0508b06"/><lb ed="R108" n="0390a10"/>因果之常理也。净业学人。应须平日考因果之根源。 <lb ed="X" n="0508b07"/><lb ed="R108" n="0390a11"/>辨邪正之微细。至于临终所见。魔<persName>佛</persName>显然。谁足为惑。 <lb ed="X" n="0508b08"/><lb ed="R108" n="0390a12"/>如观立<persName>佛</persName>而现坐<persName>佛</persName>者。魔也。正报依报。不与经文符 <lb ed="X" n="0508b09"/><lb ed="R108" n="0390a13"/>合者。魔也。以空观空之而隐者。魔也。苟为不然。则净 <lb ed="X" n="0508b10"/><lb ed="R108" n="0390a14"/>心成就。净境现前。接引往生。训垂金口。安得与无故 <lb ed="X" n="0508b11"/><lb ed="R108" n="0390a15"/>忽见比耶。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0508b12"/><lb ed="R108" n="0390a16"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0508b1201">问。经云。刹中有诸天世人之异。此中既无日月风 <lb ed="X" n="0508b13"/><lb ed="R108" n="0390a17"/>雨之司。诸天当何所职。又无营求衣食之苦。世人 <lb ed="X" n="0508b14"/><lb ed="R108" n="0390a18"/>当何所为。合是摄来人天。良以化形丈六八尺。见 <lb ed="X" n="0508b15"/><lb ed="R108" n="0390b01"/>证贤位圣位矣。更出旧名何也。</p></sp> <lb ed="X" n="0508b16"/><lb ed="R108" n="0390b02"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0508b1601">答。人天念<persName>佛</persName>。皆获往生。欲示生因。犹存旧号。幷是无 <lb ed="X" n="0508b17"/><lb ed="R108" n="0390b03"/>为侣伴。禅寂生涯。何必上主天曹。下营人事。如此世 <lb ed="X" n="0508b18"/><lb ed="R108" n="0390b04"/>界中耶。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0508b19"/><lb ed="R108" n="0390b05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0508b1901">问。法藏之发四十八愿也。曰。不得是愿。誓不作<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0508b20"/><lb ed="R108" n="0390b06"/>今法藏之作<persName>佛</persName>。经十劫矣。其得誓愿久矣。然尤亟 <lb ed="X" n="0508b21"/><lb ed="R108" n="0390b07"/>亟然引众生而归之。若塡河塞井然似由未满愿 <lb ed="X" n="0508b22"/><lb ed="R108" n="0390b08"/>者。何也。愿之未满。不可言得。愿之未得。不应作<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0508b23"/><lb ed="R108" n="0390b09"/>岂作迹<persName>佛</persName>之後。又愿度生。至其涅槃而归本<persName>佛</persName>。始 <lb ed="X" n="0508b24"/><lb ed="R108" n="0390b10"/>真作<persName>佛</persName>耶。</p></sp> <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0508c" n="0508c"/> <lb ed="X" n="0508c01"/><lb ed="R108" n="0390b11"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0508c0101">答。菩萨之道。方其在因地也。则从因至果。及其居果 <lb ed="X" n="0508c02"/><lb ed="R108" n="0390b12"/>地也。又带果行因。是以得愿而心如未得。宏愿由称 <lb ed="X" n="0508c03"/><lb ed="R108" n="0390b13"/>作<persName>佛</persName>。而不住<persName>佛</persName>边。真<persName>佛</persName>斯在。岂比人天小行。罗汉偏 <lb ed="X" n="0508c04"/><lb ed="R108" n="0390b14"/>空者耶。若曰迹<persName>佛</persName>度生。唯涅槃乃成真<persName>佛</persName>。则古<persName>佛</persName>涅 <lb ed="X" n="0508c05"/><lb ed="R108" n="0390b15"/>槃。皆同断灭。灵山一会。俨然未散。复云何通。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0508c06"/><lb ed="R108" n="0390b16"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0508c0601">问。或云。西乃天倾物老之方。人死念绝。乃得生彼。 <lb ed="X" n="0508c07"/><lb ed="R108" n="0390b17"/>又云。天倾之处。地为有馀。有馀。则能廣容往生之 <lb ed="X" n="0508c08"/><lb ed="R108" n="0390b18"/>众。又云。庚辛属金。金不变壞。以示不退转之義。又 <lb ed="X" n="0508c09"/><lb ed="R108" n="0391a01"/>云。万物以西而成百果皆实于秋。行人东方行因。 <lb ed="X" n="0508c10"/><lb ed="R108" n="0391a02"/>西方证果。窃为往生乃是生機。何不入东方生物 <lb ed="X" n="0508c11"/><lb ed="R108" n="0391a03"/>之府。而反入肃杀之地。若标第一義谛。何不直于 <lb ed="X" n="0508c12"/><lb ed="R108" n="0391a04"/>中央摄入耶。无乃但论一时当機。所谓西者。无所 <lb ed="X" n="0508c13"/><lb ed="R108" n="0391a05"/>取義欤。</p></sp> <lb ed="X" n="0508c14"/><lb ed="R108" n="0391a06"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0508c1401">答。<persName>如来</persName>一语。多義攸含。但邪正殊途。理应拣择。若云 <lb ed="X" n="0508c15"/><lb ed="R108" n="0391a07"/>念绝。则念绝谁生。若云地容。则地容有限。金性不变。 <lb ed="X" n="0508c16"/><lb ed="R108" n="0391a08"/>秋位司成。二義为近。據实而论。亦不尽然。盖虚空无 <lb ed="X" n="0508c17"/><lb ed="R108" n="0391a09"/>尽。世界何穷。今此极乐之<g ref="#CB15131">邦</g>。东观则西。西观则东。南 <lb ed="X" n="0508c18"/><lb ed="R108" n="0391a10"/>北二方。亦复类是。释迦劝往。故说西方。别<persName>佛</persName>赞生。必 <lb ed="X" n="0508c19"/><lb ed="R108" n="0391a11"/>标他向。那得执西立義。胶固不融。不然。童子遍参。何 <lb ed="X" n="0508c20"/><lb ed="R108" n="0391a12"/>复南为正位。药师示现。乃令东亦净方。<anchor xml:id="nkr_note_add_0508c2001" n="0508c2001"/><anchor xml:id="beg0508c2001" n="0508c2001"/>但<anchor xml:id="end0508c2001"/>归心一处。 <lb ed="X" n="0508c21"/><lb ed="R108" n="0391a13"/>专念斯成<anchor xml:id="nkr_note_add_0508c2101" n="0508c2101"/><anchor xml:id="beg0508c2101" n="0508c2101"/>已<anchor xml:id="end0508c2101"/>耳。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0508c22"/><lb ed="R108" n="0391a14"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0508c2201">问。兜率。弥勒宫也。昔人往往发愿求生。具有仪法。 <lb ed="X" n="0508c23"/><lb ed="R108" n="0391a15"/>至唐道昂。专修西方。而临终兜率来迎。夫兜率可 <lb ed="X" n="0508c24"/><lb ed="R108" n="0391a16"/>不愿而致。西方似亦可不愿而致矣。又或誓取铜 <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0509a" n="0509a"/> <lb ed="X" n="0509a01"/><lb ed="R108" n="0391a17"/>轮。反得铁轮。誓取金台。反得银台。则誓取西方净 <lb ed="X" n="0509a02"/><lb ed="R108" n="0391a18"/>土。反得东方净土。亦未可知。</p></sp> <lb ed="X" n="0509a03"/><lb ed="R108" n="0391b01"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0509a0301">答。十善戒定。生天之正因也。发愿迴向。生净土之正 <lb ed="X" n="0509a04"/><lb ed="R108" n="0391b02"/>因也。故生天者。容有不资于愿。而生净土者。无愿则 <lb ed="X" n="0509a05"/><lb ed="R108" n="0391b03"/>不成也。盖净土非无善力。而愿乃居先。生天亦假慕 <lb ed="X" n="0509a06"/><lb ed="R108" n="0391b04"/>求。而善为之主。世有初修天业。後知非。而一意西方。 <lb ed="X" n="0509a07"/><lb ed="R108" n="0391b05"/>是以殁现玉京。俄隐迹。而重彰<persName>佛</persName>国。正专求之所感。 <lb ed="X" n="0509a08"/><lb ed="R108" n="0391b06"/>岂漫修而可成。至如铜铁未符。金银稍隔。则是求上 <lb ed="X" n="0509a09"/><lb ed="R108" n="0391b07"/>仅得其中。然而终竟必如其愿。志西方而功未就。要 <lb ed="X" n="0509a10"/><lb ed="R108" n="0391b08"/>于人天善道受生耳。若能纯一用心。坚诚发愿。西则 <lb ed="X" n="0509a11"/><lb ed="R108" n="0391b09"/>必西。何东生之足虑。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0509a12"/><lb ed="R108" n="0391b10"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0509a1201">问。忏中所礼<persName>佛</persName>。乃尽三世。而所念<persName>佛</persName>。独一弥陀。固 <lb ed="X" n="0509a13"/><lb ed="R108" n="0391b11"/>谓三世诸<persName>佛</persName>无称名之愿耳。然弥陀亦有多名。具 <lb ed="X" n="0509a14"/><lb ed="R108" n="0391b12"/>在经中。随取一名持之。得否。據小弥陀经。翻为无 <lb ed="X" n="0509a15"/><lb ed="R108" n="0391b13"/>量寿。无量光。而观经独称无量寿者。岂能观之智。 <lb ed="X" n="0509a16"/><lb ed="R108" n="0391b14"/>所观之光。即为光耶。六方<persName>佛</persName>中。其西亦有无量寿 <lb ed="X" n="0509a17"/><lb ed="R108" n="0391b15"/>者。即是此<persName>佛</persName>自赞否耶。</p></sp> <lb ed="X" n="0509a18"/><lb ed="R108" n="0391b16"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0509a1801">答。<persName>如来</persName>名号。诚曰多端。但取偏熟众生耳根。于中实 <lb ed="X" n="0509a19"/><lb ed="R108" n="0391b17"/>无差别。唯彼弥陀之号。普遍十方。故令称念之人。皆 <lb ed="X" n="0509a20"/><lb ed="R108" n="0391b18"/>归一致。且无量寿是唐言。阿弥陀乃梵语。而寿量现 <lb ed="X" n="0509a21"/><lb ed="R108" n="0392a01"/>等虚空。光明自遍宇宙。擧体该用。但云无量寿足矣。 <lb ed="X" n="0509a22"/><lb ed="R108" n="0392a02"/>若夫十方诸<persName>佛</persName>。核之历有同名。释迦尊称。多之至于 <lb ed="X" n="0509a23"/><lb ed="R108" n="0392a03"/>无算。极乐教主。何独不然。非<persName>佛</persName>自赞。亦无疑矣。今时 <lb ed="X" n="0509a24"/><lb ed="R108" n="0392a04"/>有人执念释迦而不念弥陀者。自以为是。拗众称高。 <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0509b" n="0509b"/> <lb ed="X" n="0509b01"/><lb ed="R108" n="0392a05"/>噫。释迦使汝师弥陀。而汝不从教。譬之子违父命。而 <lb ed="X" n="0509b02"/><lb ed="R108" n="0392a06"/>不就明师。虽日呼其父。安得不云忤逆。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0509b03"/><lb ed="R108" n="0392a07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0509b0301">问。观音绍位时。彼世界中。固知必念彼<persName>佛</persName>之号矣。 <lb ed="X" n="0509b04"/><lb ed="R108" n="0392a08"/>不知法藏当时念何<persName>佛</persName>名而成净土。使其无所念。 <lb ed="X" n="0509b05"/><lb ed="R108" n="0392a09"/>固不当以<anchor xml:id="nkr_note_add_0509b0501" n="0509b0501"/><anchor xml:id="beg0509b0501" n="0509b0501"/>己<anchor xml:id="end0509b0501"/>之所不为者强人。使其遍念诸<persName>佛</persName>。尤 <lb ed="X" n="0509b06"/><lb ed="R108" n="0392a10"/>不当使人专持而独私于<anchor xml:id="nkr_note_add_0509b0601" n="0509b0601"/><anchor xml:id="beg0509b0601" n="0509b0601"/>己<anchor xml:id="end0509b0601"/>。又复此门之开。自弥 <lb ed="X" n="0509b07"/><lb ed="R108" n="0392a11"/>陀始。则诸<persName>佛</persName>何以徒知赞羡。而闭其门。略不为众 <lb ed="X" n="0509b08"/><lb ed="R108" n="0392a12"/>生地耶。</p></sp> <lb ed="X" n="0509b09"/><lb ed="R108" n="0392a13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0509b0901">答。古<persName>佛</persName>出世。<anchor xml:id="nkr_note_add_0509b0901" n="0509b0901"/><anchor xml:id="beg0509b0901" n="0509b0901"/>已<anchor xml:id="end0509b0901"/>经无量。则後<persName>佛</persName>之念先<persName>佛</persName>。谁复能数 <lb ed="X" n="0509b10"/><lb ed="R108" n="0392a14"/>计而知。但当機教主。开启法门。必出自一<persName>佛</persName>之口。犹 <lb ed="X" n="0509b11"/><lb ed="R108" n="0392a15"/>礼乐征伐自天子出耳。非诸侯之不言念<persName>佛</persName>也。且法 <lb ed="X" n="0509b12"/><lb ed="R108" n="0392a16"/>海无边。非谓止念<persName>佛</persName>。而更无诸教。化门不执。岂必行 <lb ed="X" n="0509b13"/><lb ed="R108" n="0392a17"/>诸<anchor xml:id="nkr_note_add_0509b1301" n="0509b1301"/><anchor xml:id="beg0509b1301" n="0509b1301"/>己<anchor xml:id="end0509b1301"/>。而然後教人。就使弥陀不念古<persName>佛</persName>。令众生念<anchor xml:id="nkr_note_add_0509b1302" n="0509b1302"/><anchor xml:id="beg0509b1302" n="0509b1302"/>已<anchor xml:id="end0509b1302"/> <lb ed="X" n="0509b14"/><lb ed="R108" n="0392a18"/>何妨。譬孔子学无常师。为万代宗师奚碍但当专念 <lb ed="X" n="0509b15"/><lb ed="R108" n="0392b01"/>焉用多疑。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0509b16"/><lb ed="R108" n="0392b02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0509b1601">问。彼<persName>佛</persName>寿命。所谓河沙劫石。浩浩渺渺。非二乘能 <lb ed="X" n="0509b17"/><lb ed="R108" n="0392b03"/>知者也。若曰复有观音绍统。是无量而有量矣。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0509b18"/><lb ed="R108" n="0392b04"/>厌众生耶。众生厌<persName>佛</persName>耶。<persName>佛</persName>厌众生。则非<persName>佛</persName>。众生厌 <lb ed="X" n="0509b19"/><lb ed="R108" n="0392b05"/><persName>佛</persName>。如法花所云。则观音之开普门久矣。似非喜新 <lb ed="X" n="0509b20"/><lb ed="R108" n="0392b06"/>者之所乐从也。将弥陀涅槃之後。亦有正法。像法。 <lb ed="X" n="0509b21"/><lb ed="R108" n="0392b07"/>末法。而观音之補位。同弥勒之降生乎。</p></sp> <lb ed="X" n="0509b22"/><lb ed="R108" n="0392b08"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0509b2201">答。无量有二。一为无量之无量。法性等于虚空是也。 <lb ed="X" n="0509b23"/><lb ed="R108" n="0392b09"/>二为有量之无量。虽有绍继。而人天莫数。是也。疑者 <lb ed="X" n="0509b24"/><lb ed="R108" n="0392b10"/>谓释迦诱迷<g ref="#CB15131">邦</g>诸子。故现无常。弥陀统净土诸贤。正 <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0509c" n="0509c"/> <lb ed="X" n="0509c01"/><lb ed="R108" n="0392b11"/>宜永寿。其涅槃也。似厌众生。然而净土众生。<anchor xml:id="nkr_note_add_0509c0101" n="0509c0101"/><anchor xml:id="beg0509c0101" n="0509c0101"/>已<anchor xml:id="end0509c0101"/>能悟 <lb ed="X" n="0509c02"/><lb ed="R108" n="0392b12"/><persName>佛</persName>身之常住。非比娑婆凡品。率皆认迹灭为真亡。无 <lb ed="X" n="0509c03"/><lb ed="R108" n="0392b13"/>去无来。非新非旧。生彼国者。尙不明此義乎。是则子 <lb ed="X" n="0509c04"/><lb ed="R108" n="0392b14"/>克家而父退休。臣有德而君禅位。由众生不疑无<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0509c05"/><lb ed="R108" n="0392b15"/>故<persName>佛</persName>身权示捨生。纵入涅槃。奚得称厌。若夫位有補 <lb ed="X" n="0509c06"/><lb ed="R108" n="0392b16"/>处。则彷彿龙华。法无正末。则迥异娑婆矣。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0509c07"/><lb ed="R108" n="0392b17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0509c0701">问。极乐之乐。从情识生。三禅而上。<anchor xml:id="nkr_note_add_0509c0701" n="0509c0701"/><anchor xml:id="beg0509c0701" n="0509c0701"/>已<anchor xml:id="end0509c0701"/>不耽乐。九品 <lb ed="X" n="0509c08"/><lb ed="R108" n="0392b18"/>之内。顾复求乐。何也。若云寂灭为乐之乐。岂必缘 <lb ed="X" n="0509c09"/><lb ed="R108" n="0393a01"/>衣食自然。无有众苦。而得名乎。若云净土唯心。心 <lb ed="X" n="0509c10"/><lb ed="R108" n="0393a02"/>体常乐。何为又言观<persName>佛</persName>心者。大慈悲是。</p></sp> <lb ed="X" n="0509c11"/><lb ed="R108" n="0393a03"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0509c1101">答。极乐虽接凡情。其实有二。一者对苦说乐。无有众 <lb ed="X" n="0509c12"/><lb ed="R108" n="0393a04"/>苦。故名极乐。二者称性说乐。无苦无乐。故名极乐。此 <lb ed="X" n="0509c13"/><lb ed="R108" n="0393a05"/>之真乐。岂情识之拟耶。又声闻以寂灭为乐。大圣以 <lb ed="X" n="0509c14"/><lb ed="R108" n="0393a06"/>慈悲为乐。则大慈悲心。非即常乐乎。而世人以慼慼 <lb ed="X" n="0509c15"/><lb ed="R108" n="0393a07"/>言悲。抑末矣。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0509c16"/><lb ed="R108" n="0393a08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0509c1601">问。诸秽者。善权之必资也。昔宣师持律甚严。化<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0509c17"/><lb ed="R108" n="0393a09"/>数以秽破之。窃意净刹中人。皆由精戒而生。<persName>佛</persName>于 <lb ed="X" n="0509c18"/><lb ed="R108" n="0393a10"/>此人。正宜遍示秽相。破其执情。奈何更示净相。将 <lb ed="X" n="0509c19"/><lb ed="R108" n="0393a11"/>非以水济水乎。若曰此人定业应尔。则所谓欲令 <lb ed="X" n="0509c20"/><lb ed="R108" n="0393a12"/>法音宣流。变化所作者。何人欲。何人变也。</p></sp> <lb ed="X" n="0509c21"/><lb ed="R108" n="0393a13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0509c2101">答。诸<persName>佛</persName>善权。合宜则用。有宜逆破者。有宜顺成者。各 <lb ed="X" n="0509c22"/><lb ed="R108" n="0393a14"/>随其機而<anchor xml:id="nkr_note_add_0509c2201" n="0509c2201"/><anchor xml:id="beg0509c2201" n="0509c2201"/>已<anchor xml:id="end0509c2201"/>。娑婆苦界。先以苦而折摧。安养乐<g ref="#CB15131">邦</g>。合 <lb ed="X" n="0509c23"/><lb ed="R108" n="0393a15"/>用净而摄受。要使故习永離。善根纯熟。何得遽以秽 <lb ed="X" n="0509c24"/><lb ed="R108" n="0393a16"/>破。遂令鄙吝复萌。水鸟树林。咸宣妙法。盖为此也。直 <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0510a" n="0510a"/> <lb ed="X" n="0510a01"/><lb ed="R108" n="0393a17"/>俟忍力坚强。然後回入染鄕。利生接物耳。今粗心比 <lb ed="X" n="0510a02"/><lb ed="R108" n="0393a18"/>丘。未成一德。先试诸艰。触涅而缁。良由自取矣。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0510a03"/><lb ed="R108" n="0393b01"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0510a0301">问。一人作<persName>佛</persName>事。诸<persName>佛</persName>应尽知。十方<persName>佛</persName>来迎。是人何 <lb ed="X" n="0510a04"/><lb ed="R108" n="0393b02"/>所向。诸<persName>佛</persName>本同。迹同。种种皆同。念<persName>佛</persName>者。合是十方 <lb ed="X" n="0510a05"/><lb ed="R108" n="0393b03"/>诸<persName>佛</persName>同来接引。此独一方三圣往迎。必其念时。所 <lb ed="X" n="0510a06"/><lb ed="R108" n="0393b04"/>见偏浅。</p></sp> <lb ed="X" n="0510a07"/><lb ed="R108" n="0393b05"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0510a0701">答。诸<persName>佛</persName>虽能遍知。而赴機不乱。一<persName>佛</persName>既勤专念。而感 <lb ed="X" n="0510a08"/><lb ed="R108" n="0393b06"/>应自符。修净土者。就使诸<persName>佛</persName>齐彰。亦必有主有伴。弥 <lb ed="X" n="0510a09"/><lb ed="R108" n="0393b07"/>陀独显。化<persName>佛</persName>雲从。因果法尔如然。非是偏浅所致。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0510a10"/><lb ed="R108" n="0393b08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0510a1001">问。涅槃云。释迦亦有净土。本我导师。在彼末法。最 <lb ed="X" n="0510a11"/><lb ed="R108" n="0393b09"/>後诚言。可无信受。便尔六时但念迦文。生难勝国。 <lb ed="X" n="0510a12"/><lb ed="R108" n="0393b10"/>岂不当機耶。释迦极赞弥陀。合如其愿。既生彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0510a1201" n="0510a1201"/><anchor xml:id="beg0510a1201" n="0510a1201"/>已<anchor xml:id="end0510a1201"/>。 <lb ed="X" n="0510a13"/><lb ed="R108" n="0393b11"/>遣我承事弥陀。亦复何碍。</p></sp> <lb ed="X" n="0510a14"/><lb ed="R108" n="0393b12"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0510a1401">答。诸<persName>佛</persName>谁无净土。弥陀亦有秽<g ref="#CB15131">邦</g>。良由土土交资。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0510a15"/><lb ed="R108" n="0393b13"/><persName>佛</persName>互赞。如世易子而教。犹华接干而生。妙用微权。不 <lb ed="X" n="0510a16"/><lb ed="R108" n="0393b14"/>可思议。恶知难勝。非即淸泰之鄕。安辨瞿昙。得无法 <lb ed="X" n="0510a17"/><lb ed="R108" n="0393b15"/>藏之後。<anchor xml:id="nkr_note_add_0510a1701" n="0510a1701"/><anchor xml:id="beg0510a1701" n="0510a1701"/>但<anchor xml:id="end0510a1701"/>遵现教。毋用他求。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0510a18"/><lb ed="R108" n="0393b16"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0510a1801">问。有云大彻大悟人。不妨更见弥陀。既<anchor xml:id="nkr_note_add_0510a1801" n="0510a1801"/><anchor xml:id="beg0510a1801" n="0510a1801"/>已<anchor xml:id="end0510a1801"/>不历诸 <lb ed="X" n="0510a19"/><lb ed="R108" n="0393b17"/>位。立地成<persName>佛</persName>矣。以<persName>佛</persName>见<persName>佛</persName>。犹以知知知。此一见为 <lb ed="X" n="0510a20"/><lb ed="R108" n="0393b18"/>是参。为是证。意者权示榜样。又或理既顿超。身犹 <lb ed="X" n="0510a21"/><lb ed="R108" n="0394a01"/>凡下。往获妙用。乃可度生耳。</p></sp> <lb ed="X" n="0510a22"/><lb ed="R108" n="0394a02"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0510a2201">答。凡夫心始得悟。见处与<persName>佛</persName>相齐。菩萨行实无边。功 <lb ed="X" n="0510a23"/><lb ed="R108" n="0394a03"/>能去<persName>佛</persName>犹远。不妨再依古<persName>佛</persName>。重受新闻。且证且参。何 <lb ed="X" n="0510a24"/><lb ed="R108" n="0394a04"/>穷何尽。昔人谓離师太早。不能尽其妙。况離<persName>佛</persName>乎。若 <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0510b" n="0510b"/> <lb ed="X" n="0510b01"/><lb ed="R108" n="0394a05"/>执三祇熏炼。是藏教小乘。而弱羽狂飞。失利多矣。可 <lb ed="X" n="0510b02"/><lb ed="R108" n="0394a06"/>不愼诸。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0510b03"/><lb ed="R108" n="0394a07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0510b0301">问。即净即秽。即秽即净。西方此土。不逾分寸。生而 <lb ed="X" n="0510b04"/><lb ed="R108" n="0394a08"/>即无生。去则实不去。今曰弹指。曰一念顷。曰屈伸 <lb ed="X" n="0510b05"/><lb ed="R108" n="0394a09"/>臂。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0510b0501" n="0510b0501"/><anchor xml:id="beg0510b0501" n="0510b0501"/>已<anchor xml:id="end0510b0501"/>约时。便似擧足移步。虽云极速。犹是两途。</p></sp> <lb ed="X" n="0510b06"/><lb ed="R108" n="0394a10"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0510b0601">答。执谢惑消。纵使路阻千山。而融通不二。情关识锁。 <lb ed="X" n="0510b07"/><lb ed="R108" n="0394a11"/>就令速超弹指。而判隔弥深。今学人唯图句语尖新。 <lb ed="X" n="0510b08"/><lb ed="R108" n="0394a12"/>喜谈即秽即净。不知头没九渊之下。谓天壤无殊。身 <lb ed="X" n="0510b09"/><lb ed="R108" n="0394a13"/>沉鲍厕之中。谓薰莸不别。良可哀夫。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0510b10"/><lb ed="R108" n="0394a14"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0510b1001">问。执途之人而问之。皆曰。念<persName>佛</persName>。耳之。则口称。非心 <lb ed="X" n="0510b11"/><lb ed="R108" n="0394a15"/>念也。诘之。则曰。心口相应云。夫心口相应斯成声。 <lb ed="X" n="0510b12"/><lb ed="R108" n="0394a16"/>因心而动斯为念。安得以声为念乎。或谓万法唯 <lb ed="X" n="0510b13"/><lb ed="R108" n="0394a17"/>心。何声之非心耶。然则钟鼓琴瑟之鸣。亦是念乎。 <lb ed="X" n="0510b14"/><lb ed="R108" n="0394a18"/>幾矫乱矣。</p></sp> <lb ed="X" n="0510b15"/><lb ed="R108" n="0394b01"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0510b1501">答。钟鼓虽含洪韵。非叩不鸣。琴瑟虽具妙音。无指不 <lb ed="X" n="0510b16"/><lb ed="R108" n="0394b02"/>发。钟鼓琴瑟。譬唇舌之外张。若击若弹。似心念之内 <lb ed="X" n="0510b17"/><lb ed="R108" n="0394b03"/>动。如其绝念。从何发声。是以寐语喃喃。亦由梦想。岂 <lb ed="X" n="0510b18"/><lb ed="R108" n="0394b04"/>得<persName>佛</persName>声浩浩。不自心源。但世人任运称呼。不专不切。 <lb ed="X" n="0510b19"/><lb ed="R108" n="0394b05"/>初则藉念成声。顷则随声乱念。名曰相应。实不相应 <lb ed="X" n="0510b20"/><lb ed="R108" n="0394b06"/>耳。天如有言。口与心。声声相应。心与<persName>佛</persName>。步步不離。如 <lb ed="X" n="0510b21"/><lb ed="R108" n="0394b07"/>是念<persName>佛</persName>。其庶幾乎。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0510b22"/><lb ed="R108" n="0394b08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0510b2201">问。善财之参德雲。始知念<persName>佛</persName>法门。及南过百城。五 <lb ed="X" n="0510b23"/><lb ed="R108" n="0394b09"/>十四参而见阿弥陀<persName>佛</persName>也。则三昧成矣。他日文殊 <lb ed="X" n="0510b24"/><lb ed="R108" n="0394b10"/>现身竹林。但令人念阿弥陀<persName>佛</persName>。夫以善财位臻十 <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0510c" n="0510c"/> <lb ed="X" n="0510c01"/><lb ed="R108" n="0394b11"/>信。文殊何不径指即见弥陀。而顾使周历百城乎。 <lb ed="X" n="0510c02"/><lb ed="R108" n="0394b12"/>彼学人未南询而辄议西归者。太早计乎。</p></sp> <lb ed="X" n="0510c03"/><lb ed="R108" n="0394b13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0510c0301">答。始参而教念<persName>佛</persName>。则从源以及流。周历而见弥陀。则 <lb ed="X" n="0510c04"/><lb ed="R108" n="0394b14"/>由末而归本。所谓无不从此法界流。无不还归此法 <lb ed="X" n="0510c05"/><lb ed="R108" n="0394b15"/>界也。是故南询而後西返。岂曰迟还。往生而後遍遊。 <lb ed="X" n="0510c06"/><lb ed="R108" n="0394b16"/>何云早计。医王发药。标本随宜。操纵微機。固凡情靡 <lb ed="X" n="0510c07"/><lb ed="R108" n="0394b17"/>测矣。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0510c08"/><lb ed="R108" n="0394b18"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0510c0801">问。总摄六根而念<persName>佛</persName>。此势至语也。念既从心与意 <lb ed="X" n="0510c09"/><lb ed="R108" n="0395a01"/>之所生。则凡为愿者。迴向者。礼者。忏者。一念蔽之 <lb ed="X" n="0510c10"/><lb ed="R108" n="0395a02"/>矣。世无心外之愿。与心外之迴向礼忏也。夫一心 <lb ed="X" n="0510c11"/><lb ed="R108" n="0395a03"/>念<persName>佛</persName>。而是<persName>佛</persName>所发之菩提。即愿也。专向是<persName>佛</persName>。即迴 <lb ed="X" n="0510c12"/><lb ed="R108" n="0395a04"/>向也。南无。即礼也。一念消生死之罪。即忏也。馀可 <lb ed="X" n="0510c13"/><lb ed="R108" n="0395a05"/>例知矣。念<persName>佛</persName>有何不足。而纷纷使心乱哉。</p></sp> <lb ed="X" n="0510c14"/><lb ed="R108" n="0395a06"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0510c1401">答。一心淸净。是为理观内明。五体翘勤。乃曰事忏外 <lb ed="X" n="0510c15"/><lb ed="R108" n="0395a07"/>助。直观本心。非不径要。而末法众生。慧薄垢重。须假 <lb ed="X" n="0510c16"/><lb ed="R108" n="0395a08"/>理观事忏。内外交攻。庶得定就慧成。死生速脱。<anchor xml:id="nkr_note_add_0510c1601" n="0510c1601"/><anchor xml:id="beg0510c1601" n="0510c1601"/>但<anchor xml:id="end0510c1601"/>今 <lb ed="X" n="0510c17"/><lb ed="R108" n="0395a09"/>人唯存事忏。理观全荒。何况外饰虚文。中无实悔。反 <lb ed="X" n="0510c18"/><lb ed="R108" n="0395a10"/>令淸信男女。纷纷乱心。背普贤之愿王。乖慈雲之本 <lb ed="X" n="0510c19"/><lb ed="R108" n="0395a11"/>制。嗟乎伤哉。弊也久矣。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0510c20"/><lb ed="R108" n="0395a12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0510c2001">问。观经言。观<persName>佛</persName>心者。大慈悲是。世人若能放生戒 <lb ed="X" n="0510c21"/><lb ed="R108" n="0395a13"/>杀。仁民爱物。以至九类众生皆灭度之。而不作灭 <lb ed="X" n="0510c22"/><lb ed="R108" n="0395a14"/>度想。遂与法藏之心契矣。且又不违释迦观心之 <lb ed="X" n="0510c23"/><lb ed="R108" n="0395a15"/>训。奈何取观身与称名之粗迹。而反以<persName>佛</persName>心为助 <lb ed="X" n="0510c24"/><lb ed="R108" n="0395a16"/>缘耶。</p></sp> <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0511a" n="0511a"/> <lb ed="X" n="0511a01"/><lb ed="R108" n="0395a17"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0511a0101">答。念<persName>佛</persName>有二。一者念<persName>佛</persName>心性。二者念<persName>佛</persName>身名。念心性 <lb ed="X" n="0511a02"/><lb ed="R108" n="0395a18"/>者。见真<persName>佛</persName>也。不妨觐光明相好之<persName>佛</persName>于西方。念身名 <lb ed="X" n="0511a03"/><lb ed="R108" n="0395b01"/>者。见应<persName>佛</persName>也。亦能睹自性天真之<persName>佛</persName>于象外。本迹双 <lb ed="X" n="0511a04"/><lb ed="R108" n="0395b02"/>擧。理事同原。心性良非助缘。身名岂云粗迹。今五部 <lb ed="X" n="0511a05"/><lb ed="R108" n="0395b03"/>六册之徒。借口无为。撥空因果。障人礼像。<g ref="#CB15334">嗤</g>彼称名。 <lb ed="X" n="0511a06"/><lb ed="R108" n="0395b04"/>古德有言。人人丹霞。方可劈<persName>佛</persName>。个个百丈。始可道无。 <lb ed="X" n="0511a07"/><lb ed="R108" n="0395b05"/>其或未然。入地狱如箭射。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0511a08"/><lb ed="R108" n="0395b06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0511a0801">问。空花巾兔之类。世所谓幻妄也。一切依正之报。 <lb ed="X" n="0511a09"/><lb ed="R108" n="0395b07"/>世所谓实事也。<persName>佛</persName>言实事俱是幻妄。则空花巾兔。 <lb ed="X" n="0511a10"/><lb ed="R108" n="0395b08"/>又当何名。藉令彼之实事果为幻妄。其形状了了 <lb ed="X" n="0511a11"/><lb ed="R108" n="0395b09"/>虚伪。一空花巾兔可矣。安俟推破。始知幻妄。是故 <lb ed="X" n="0511a12"/><lb ed="R108" n="0395b10"/>有幻者。有如幻者。有妄者。有如妄者。彼同居净土。 <lb ed="X" n="0511a13"/><lb ed="R108" n="0395b11"/>幻妄耶。如幻妄耶。全妄是真。全幻是中。同居秽土。 <lb ed="X" n="0511a14"/><lb ed="R108" n="0395b12"/>即同居净土。同居净土。即上三土耶。</p></sp> <lb ed="X" n="0511a15"/><lb ed="R108" n="0395b13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0511a1501">答。空花巾兔。固全体虚无。肉兔树花。亦从来幻妄。本 <lb ed="X" n="0511a16"/><lb ed="R108" n="0395b14"/>不推而自破。但在迷而未知。故正幻与如幻无殊。实 <lb ed="X" n="0511a17"/><lb ed="R108" n="0395b15"/>妄与似妄何别。同居净土。盖即幻即如。即真即中者 <lb ed="X" n="0511a18"/><lb ed="R108" n="0395b16"/>矣。统而论之。即秽即净。即一即三。毕竟空寂。有何阶 <lb ed="X" n="0511a19"/><lb ed="R108" n="0395b17"/>限。然虽如是。情见未破。欣厌犹存。应须消除幻妄。证 <lb ed="X" n="0511a20"/><lb ed="R108" n="0395b18"/>入真常。捐弃秽<g ref="#CB15131">邦</g>。求生净国。若夫捨垢取净。是生死 <lb ed="X" n="0511a21"/><lb ed="R108" n="0396a01"/>业。常禅师语使未著在。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0511a22"/><lb ed="R108" n="0396a02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0511a2201">问。约心观<persName>佛</persName>。以妄心。观妄<persName>佛</persName>。所见之<persName>佛</persName>即妄也。悟 <lb ed="X" n="0511a23"/><lb ed="R108" n="0396a03"/>如镜像。如虚空。妄体全真。乃得证入莲品。假如魔 <lb ed="X" n="0511a24"/><lb ed="R108" n="0396a04"/>化<persName>佛</persName>身。亦妄也。妄与前妄。无二无别。则此妄岂不 <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0511b" n="0511b"/> <lb ed="X" n="0511b01"/><lb ed="R108" n="0396a05"/>即空假中。当体全真。而必欲遣之。遣著何去。</p></sp> <lb ed="X" n="0511b02"/><lb ed="R108" n="0396a06"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0511b0201">答。别真妄。辨<persName>佛</persName>魔。一代时教。不得不然。據实而论。真 <lb ed="X" n="0511b03"/><lb ed="R108" n="0396a07"/>亦不立。有何妄焉。<persName>佛</persName>且是无。谁为魔者。不见有魔。尙 <lb ed="X" n="0511b04"/><lb ed="R108" n="0396a08"/>安用遣。如其阴识犹封。未许撥无魔事。楞严所示。谛 <lb ed="X" n="0511b05"/><lb ed="R108" n="0396a09"/>审思之。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0511b06"/><lb ed="R108" n="0396a10"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0511b0601">问。昔人云。<persName>佛</persName>。日也。状<persName>佛</persName>性者。曰。如杲日丽空。状<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0511b07"/><lb ed="R108" n="0396a11"/>光者。亦曰。如百千日。此日观所由立也。非生盲人。 <lb ed="X" n="0511b08"/><lb ed="R108" n="0396a12"/>无不见日。取其观心易成。而诸师舍此。據作毫相 <lb ed="X" n="0511b09"/><lb ed="R108" n="0396a13"/>之观。疑于故紊观经次序矣。或谓恐吸日精者混 <lb ed="X" n="0511b10"/><lb ed="R108" n="0396a14"/>之。独不虑黄阙眉间之论。矣门明堂之说。混我中 <lb ed="X" n="0511b11"/><lb ed="R108" n="0396a15"/>观耶。</p></sp> <lb ed="X" n="0511b12"/><lb ed="R108" n="0396a16"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0511b1201">答。不观日轮。而观毫相。越次而行。是自有说。良以观 <lb ed="X" n="0511b13"/><lb ed="R108" n="0396a17"/>门虽廣也。而标大主。则言<persName>佛</persName>便周。<persName>佛</persName>相虽多也。而表 <lb ed="X" n="0511b14"/><lb ed="R108" n="0396a18"/>中道。则唯毫是统。盖为夫乐简便而惮繁剧者设也。 <lb ed="X" n="0511b15"/><lb ed="R108" n="0396b01"/>似乎越次。实则无伤。独慨夫法立魔随。以邪混正。有 <lb ed="X" n="0511b16"/><lb ed="R108" n="0396b02"/>不可勝擧者矣。噫。不但谬解经文。兼复流成世害。吸 <lb ed="X" n="0511b17"/><lb ed="R108" n="0396b03"/>日月。而纳妖<anchor xml:id="nkr_note_add_0511b1701" n="0511b1701"/><anchor xml:id="beg0511b1701" n="0511b1701"/>祟<anchor xml:id="end0511b1701"/>以亡身。守印堂。而聚火热以盲目。逼 <lb ed="X" n="0511b18"/><lb ed="R108" n="0396b04"/>脐气而成蛊满。运任督而结痈疽。祸及良民。殃遗後 <lb ed="X" n="0511b19"/><lb ed="R108" n="0396b05"/>代。可不悲夫。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0511b20"/><lb ed="R108" n="0396b06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0511b2001">问。净土之无女人。恐惑行人也。而观音自净土出。 <lb ed="X" n="0511b21"/><lb ed="R108" n="0396b07"/>往往化为女人。如所称马郞妇等者。合论指善财 <lb ed="X" n="0511b22"/><lb ed="R108" n="0396b08"/>所见童女之类。幷是慈相。盖地上菩萨。始行慈度 <lb ed="X" n="0511b23"/><lb ed="R108" n="0396b09"/>人耳。<persName>佛</persName>心既是慈悲。反于本刹。显威光而不呈慈 <lb ed="X" n="0511b24"/><lb ed="R108" n="0396b10"/>相。何也。</p></sp> <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0511c" n="0511c"/> <lb ed="X" n="0511c01"/><lb ed="R108" n="0396b11"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0511c0101">答。娑婆欲染偏重。故观音即女以转其心。善财差别 <lb ed="X" n="0511c02"/><lb ed="R108" n="0396b12"/>未明。故婆须现女以通其智。非慈化之谓也。行慈而 <lb ed="X" n="0511c03"/><lb ed="R108" n="0396b13"/>现女。慈化未行。欲染先炽矣。九莲佳士。始习净心。有 <lb ed="X" n="0511c04"/><lb ed="R108" n="0396b14"/>女以损善芽。甚不宜矣。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0511c05"/><lb ed="R108" n="0396b15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0511c0501">问。末法。般舟三昧经先灭。无量寿经更留。夫般舟 <lb ed="X" n="0511c06"/><lb ed="R108" n="0396b16"/>所祈见者。此弥陀也。观经所祈见者。亦此弥陀也。 <lb ed="X" n="0511c07"/><lb ed="R108" n="0396b17"/>谓常行为难。则成观亦难。谓见<persName>佛</persName>前立为难。则今 <lb ed="X" n="0511c08"/><lb ed="R108" n="0396b18"/>之习观者。方以日观难成。直观毫相矣。岂有今日 <lb ed="X" n="0511c09"/><lb ed="R108" n="0397a01"/>难成之观。而法灭时。更易为力也。</p></sp> <lb ed="X" n="0511c10"/><lb ed="R108" n="0397a02"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0511c1001">答。无量寿经更留住世者。大弥陀经是也。非十六观 <lb ed="X" n="0511c11"/><lb ed="R108" n="0397a03"/>经也。良以称名易擧。观想难成。般舟先观足轮。逆缘 <lb ed="X" n="0511c12"/><lb ed="R108" n="0397a04"/>而上。亦观经之类耳。<persName>佛</persName>境勝而凡心粗。难就一心三 <lb ed="X" n="0511c13"/><lb ed="R108" n="0397a05"/>观。宴安便而勤苦逆。谁肯却坐常行。而六字称名。则 <lb ed="X" n="0511c14"/><lb ed="R108" n="0397a06"/>三尺童子办之矣。此经偏救末世。岂偶然哉。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0511c15"/><lb ed="R108" n="0397a07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0511c1501">问。慈雲开理一心。事一心。夫一心穷理。一心作事。 <lb ed="X" n="0511c16"/><lb ed="R108" n="0397a08"/>是二心互起。如双桴两杵。乱动不休。奚云不乱。若 <lb ed="X" n="0511c17"/><lb ed="R108" n="0397a09"/>理如事。事如理。彼一心即此一心。则单用一心。有 <lb ed="X" n="0511c18"/><lb ed="R108" n="0397a10"/>何不可。礼师云。附事显理。又是一种观法。不合曰 <lb ed="X" n="0511c19"/><lb ed="R108" n="0397a11"/>理观事观。天台教门固如是。慈雲乃其後嗣。何独 <lb ed="X" n="0511c20"/><lb ed="R108" n="0397a12"/>不如是。</p></sp> <lb ed="X" n="0511c21"/><lb ed="R108" n="0397a13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0511c2101">答。智一也。而明权实。非裂智以成双。心一也。而说妄 <lb ed="X" n="0511c22"/><lb ed="R108" n="0397a14"/>真。不破心而为二。观有理事。亦何碍焉。譬之镜像别 <lb ed="X" n="0511c23"/><lb ed="R108" n="0397a15"/>而不離。水月分而不断。就事而思其理。理在事中。从 <lb ed="X" n="0511c24"/><lb ed="R108" n="0397a16"/>理而推其事。事非理外。何待两处起念。桴杵乱投故 <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0512a" n="0512a"/> <lb ed="X" n="0512a01"/><lb ed="R108" n="0397a17"/>理事者。一而二。二而一。不相似。不相睽者也。况既曰 <lb ed="X" n="0512a02"/><lb ed="R108" n="0397a18"/>附事显理。则一种而双用。明亦甚矣。慈雲之于台教。 <lb ed="X" n="0512a03"/><lb ed="R108" n="0397b01"/>复何悖乎。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0512a04"/><lb ed="R108" n="0397b02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0512a0401">问。十疑论似用不净观为净土因者。向疑无女人。 <lb ed="X" n="0512a05"/><lb ed="R108" n="0397b03"/>无眷属。不足劝进凡夫。正谓其以不净为净耳。今 <lb ed="X" n="0512a06"/><lb ed="R108" n="0397b04"/>使了知不净。生厌離心。讵非净土正因耶。然止观 <lb ed="X" n="0512a07"/><lb ed="R108" n="0397b05"/>称不净观成。未離三界。应是但知世间不净。未知 <lb ed="X" n="0512a08"/><lb ed="R108" n="0397b06"/>诸天不净。设能了知诸天不净。不识可生净土否。</p></sp> <lb ed="X" n="0512a09"/><lb ed="R108" n="0397b07"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0512a0901">答。娑婆不净。女人乃其一端。十疑论廣说不净。而意 <lb ed="X" n="0512a10"/><lb ed="R108" n="0397b08"/>重女人耳。但知不净可厌。而不欣净土。未易往生。假 <lb ed="X" n="0512a11"/><lb ed="R108" n="0397b09"/>令骨观虽成。而不观<persName>佛</persName>身。难登乐国。不净为净土正 <lb ed="X" n="0512a12"/><lb ed="R108" n="0397b10"/>因。盖未可也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0512a13"/><lb ed="R108" n="0397b11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0512a1301">问。净土水鸟树林。演说无常苦空无我之義。此殆 <lb ed="X" n="0512a14"/><lb ed="R108" n="0397b12"/>非了義也。彼<persName>佛</persName>既欲法音宣流。何不流一圆音。使 <lb ed="X" n="0512a15"/><lb ed="R108" n="0397b13"/>随类得度。而必此音乎。倘摄定性声闻。来归此土。 <lb ed="X" n="0512a16"/><lb ed="R108" n="0397b14"/>更作是音。不令旧病增剧欤。</p></sp> <lb ed="X" n="0512a17"/><lb ed="R108" n="0397b15"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0512a1701">答。无常苦空之法。非侷小也。盖是彻上彻下。亦偏亦 <lb ed="X" n="0512a18"/><lb ed="R108" n="0397b16"/>圆。观夫不生不灭之谓无常。五阴不起之为真苦。菩 <lb ed="X" n="0512a19"/><lb ed="R108" n="0397b17"/>萨而闻此義。弥廣其心。声闻而解此音。顿忘其小。不 <lb ed="X" n="0512a20"/><lb ed="R108" n="0397b18"/>曰圆音。谓之何哉。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0512a21"/><lb ed="R108" n="0398a01"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0512a2101">问。处莲胎者。六劫。十二劫。未闻三圣说法。而一由 <lb ed="X" n="0512a22"/><lb ed="R108" n="0398a02"/>旬内。当不少水鸟树林。彼其下品凡夫。但领无常 <lb ed="X" n="0512a23"/><lb ed="R108" n="0398a03"/>苦空无我之義。目前色相。一切不取。不取之久。理 <lb ed="X" n="0512a24"/><lb ed="R108" n="0398a04"/>应消灭。车轮莲质。那得独存。又云如<name role="" type="person">忉利天</name>乐。既 <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0512b" n="0512b"/> <lb ed="X" n="0512b01"/><lb ed="R108" n="0398a05"/>受天乐。安保不堕。且若不堕时。何不径修此天之 <lb ed="X" n="0512b02"/><lb ed="R108" n="0398a06"/>业耶。</p></sp> <lb ed="X" n="0512b03"/><lb ed="R108" n="0398a07"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0512b0301">答。莲开迟暮。正由在世之日。不达无常苦空之理耳。 <lb ed="X" n="0512b04"/><lb ed="R108" n="0398a08"/>向使早明斯理。何得久处莲胞。故知不取色。则金色 <lb ed="X" n="0512b05"/><lb ed="R108" n="0398a09"/>花开。不取相。则妙相<persName>佛</persName>现。育莲之道斯在。消华之说 <lb ed="X" n="0512b06"/><lb ed="R108" n="0398a10"/>奚为。若谓乐比诸天。恐成退堕。不知借天为喩。生净 <lb ed="X" n="0512b07"/><lb ed="R108" n="0398a11"/>土者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0512b0701" n="0512b0701"/><anchor xml:id="beg0512b0701" n="0512b0701"/>已<anchor xml:id="end0512b0701"/>不欣羡天宫。故虽处乐不迷。志大道者。岂肯 <lb ed="X" n="0512b08"/><lb ed="R108" n="0398a12"/>便修天乐。或又谓受用既等上天。身位胡居下品。此 <lb ed="X" n="0512b09"/><lb ed="R108" n="0398a13"/>则正表高高三界。不及下下九莲。证果虽卑。感报<anchor xml:id="nkr_note_add_0512b0901" n="0512b0901"/><anchor xml:id="beg0512b0901" n="0512b0901"/>已<anchor xml:id="end0512b0901"/> <lb ed="X" n="0512b10"/><lb ed="R108" n="0398a14"/>勝。储君尙在襁褓。脱异多官。伽陵未出胞胎音殊众 <lb ed="X" n="0512b11"/><lb ed="R108" n="0398a15"/>鸟。是故下生犹勝天宫。古训昭然。无容更喙矣。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0512b12"/><lb ed="R108" n="0398a16"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0512b1201">问。人畏生死事大。无常迅速。乃始猛欲求脱。不敢 <lb ed="X" n="0512b13"/><lb ed="R108" n="0398a17"/>暂息也。一闻横出三界之旨。捷路修行之说。念<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0512b14"/><lb ed="R108" n="0398a18"/>消罪之文。十声往生之愿。便谓有<persName>佛</persName>可凭。无业足 <lb ed="X" n="0512b15"/><lb ed="R108" n="0398b01"/>惧。以玫悠悠。竟不得力。而入阎老手者多矣。则莲 <lb ed="X" n="0512b16"/><lb ed="R108" n="0398b02"/>宗误之也。彼宗教二门。参究甚难。又不许疾见功 <lb ed="X" n="0512b17"/><lb ed="R108" n="0398b03"/>效。生死二字。常系于心。安得有此。</p></sp> <lb ed="X" n="0512b18"/><lb ed="R108" n="0398b04"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0512b1801">答。凡人修道。有闻难则止。闻易则行者。有闻难则勤。 <lb ed="X" n="0512b19"/><lb ed="R108" n="0398b05"/>闻易则惰者。古圣施教。各顺时宜。善用心者。存乎其 <lb ed="X" n="0512b20"/><lb ed="R108" n="0398b06"/>人而<anchor xml:id="nkr_note_add_0512b2001" n="0512b2001"/><anchor xml:id="beg0512b2001" n="0512b2001"/>已<anchor xml:id="end0512b2001"/>。念<persName>佛</persName>一途。直超三界。大悲之极。故启斯门。若 <lb ed="X" n="0512b21"/><lb ed="R108" n="0398b07"/>夫怠荒成弊。众生自误。非<persName>佛</persName>误众生也。我欲仁而仁 <lb ed="X" n="0512b22"/><lb ed="R108" n="0398b08"/>斯至。仁在目前。狂克念而圣斯成。圣非遥远。是亦以 <lb ed="X" n="0512b23"/><lb ed="R108" n="0398b09"/>易误人乎。若夫一言顿悟。立地成<persName>佛</persName>。宗门言易。抑又 <lb ed="X" n="0512b24"/><lb ed="R108" n="0398b10"/>甚矣。安得亦谓之误。</p></sp></cb:dialog> <pb ed="X" xml:id="X61.1158.0512c" n="0512c"/> <lb ed="X" n="0512c01"/><lb ed="R108" n="0398b11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX61p0512c0101">问。豐干。弥陀化身也。寒山拾得。文殊普贤也。弥陀 <lb ed="X" n="0512c02"/><lb ed="R108" n="0398b12"/>之现。不领观音势至。而挟文殊普贤以遊。至所属 <lb ed="X" n="0512c03"/><lb ed="R108" n="0398b13"/>词。又多宗门语耳。将无以念<persName>佛</persName>观<persName>佛</persName>为局。而转如 <lb ed="X" n="0512c04"/><lb ed="R108" n="0398b14"/>来禅成祖师禅乎。抑<name role="" type="person">常寂光土</name>之人。匪是莫由接 <lb ed="X" n="0512c05"/><lb ed="R108" n="0398b15"/>乎。</p></sp> <lb ed="X" n="0512c06"/><lb ed="R108" n="0398b16"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX61p0512c0601">答。观音势至。固称日侍导师。文殊普贤。何曾暂離安 <lb ed="X" n="0512c07"/><lb ed="R108" n="0398b17"/>养。故释迦乃娑婆化主。会有观音。黄<anchor xml:id="nkr_note_add_0512c0701" n="0512c0701"/><anchor xml:id="beg0512c0701" n="0512c0701"/>蘗<anchor xml:id="end0512c0701"/>非儒教宗师。 <lb ed="X" n="0512c08"/><lb ed="R108" n="0398b18"/>席延裴相。融通摄化。寧有定乎。至谓语涉宗门。似乎 <lb ed="X" n="0512c09"/><lb ed="R108" n="0399a01"/>更翻净业。殊不知九莲花蕊。枝枝开迦葉之颜。七宝 <lb ed="X" n="0512c10"/><lb ed="R108" n="0399a02"/>栏楯。步步入善财之阁。八棱毫相。楞楞观中道真诠。 <lb ed="X" n="0512c11"/><lb ed="R108" n="0399a03"/>六字名称。字字示西来密意。何待转小为大。变局为 <lb ed="X" n="0512c12"/><lb ed="R108" n="0399a04"/>通。然後接彼上根。演斯玄化。故知念<persName>佛</persName>一路。即是入 <lb ed="X" n="0512c13"/><lb ed="R108" n="0399a05"/>理妙门。圆契五宗。弘该诸教。精微莫测。廣大无穷。钝 <lb ed="X" n="0512c14"/><lb ed="R108" n="0399a06"/>根者得之而疾免苦轮。利智者逢之而直超彼岸。似 <lb ed="X" n="0512c15"/><lb ed="R108" n="0399a07"/>粗而细。若易而难。普愿深思。愼勿忽也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0512c16"/><lb ed="R108" n="0399a08"/> <lb ed="X" n="0512c17"/><lb ed="R108" n="0399a09"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>答净土四十八问<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0504c1501" to="#end0504c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0505a0201" to="#end0505a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0505a0301" to="#end0505a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">袾</lem><rdg wit="#wit.orig">祩</rdg></app> <app from="#beg0505a1401" to="#end0505a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0505a1801" to="#end0505a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0506a0301" to="#end0506a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0506a0701" to="#end0506a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0506b1201" to="#end0506b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0506b2201" to="#end0506b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0507a1701" to="#end0507a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0507c0101" to="#end0507c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0507c1001" to="#end0507c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0508c2001" to="#end0508c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0508c2101" to="#end0508c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0509b0501" to="#end0509b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0509b0601" to="#end0509b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0509b0901" to="#end0509b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0509b1301" to="#end0509b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0509b1302" to="#end0509b1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0509c0101" to="#end0509c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0509c0701" to="#end0509c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0509c2201" to="#end0509c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0510a1201" to="#end0510a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0510a1701" to="#end0510a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0510a1801" to="#end0510a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0510b0501" to="#end0510b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0510c1601" to="#end0510c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0511b1701" to="#end0511b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">祟</lem><rdg wit="#wit.orig">崇</rdg></app> <app from="#beg0512b0701" to="#end0512b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0512b0901" to="#end0512b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0512b2001" to="#end0512b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0512c0701" to="#end0512c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">蘗</lem><rdg wit="#wit.orig">蘖</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0504c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0504c1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0505a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0505a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0505a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0505a0301">袾【CB】，祩【卍续】</note> <note n="0505a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0505a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0505a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0505a1801">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0506a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0506a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0506a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0506a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0506b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0506b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0506b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0506b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0507a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0507a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0507c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0507c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0507c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0507c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0508c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0508c2001">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0508c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0508c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0509b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0509b0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0509b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0509b0601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0509b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0509b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0509b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0509b1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0509b1302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0509b1302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0509c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0509c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0509c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0509c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0509c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0509c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0510a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0510a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0510a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0510a1701">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0510a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0510a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0510b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0510b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0510c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0510c1601">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0511b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0511b1701">祟【CB】，崇【卍续】</note> <note n="0512b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0512b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0512b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0512b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0512b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0512b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0512c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0512c0701">蘗【CB】，蘖【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>